ಕೊನೆಯ ಬಸ್ಸು (ಕಥೆ)

ಸಂಜೆ ಏಳೂವರೆಗೆ ಹೊರಡುವ ಕೊನೆಯ ಬಸ್ಸು ಚಿಕ್ಕ ಪಟ್ಟಣದ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಾಗ ಆಗಲೇ ಕತ್ತಲಾಗಿತ್ತು. ಶಾಲೆಯ ಮಾಸ್ತರ್ ಸೋಮಶೇಖರ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚೀಲವನ್ನು ಭುಜಕ್ಕೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿದ. ಅರ್ಧಕ್ಕರ್ಧ ಸೀಟುಗಳು ಖಾಲಿಯೇ. ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಯಲ್ಲಪ್ಪ ಟಿಕೆಟ್ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಎದೆಗೆ ಅಪ್ಪಿ ಕುಳಿತು ತೂಕಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ಮೂರನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮುದುಕಿ ಕಿಟಕಿಯ ಬದಿಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಳು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಗಂಟು. ಸೋಮಶೇಖರ ಅವಳ ಪಕ್ಕದ ಸೀಟಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಾಗ ಅವಳೇ ಮಾತಿಗೆ ಶುರುವಿಟ್ಟಳು.

‘ಯಪ್ಪಾ, ನೀ ಓದಿದವರಂಗ ಕಾಣ್ತೀ. ಈ ಚೀಟಿ ಓದಿ ಹೇಳತೀಯೇನ? ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅಕ್ಷರ ಕಾಣಂಗಿಲ್ಲ.’

ಸೋಮಶೇಖರ ಚೀಟಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ. ಯಾರೋ ಮೂರನೆಯವರು ಬರೆದುಕೊಟ್ಟ ವಿಳಾಸ: ‘ಶ್ರೀ ಪ್ರಕಾಶ ಕೆ. ದೇಸಾಯಿ, ಉಪವಿಭಾಗಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲೋನಿ.’ ಅವನು ಓದಿ ಹೇಳಿದ.

‘ಹೂಂ, ಅದೇ ನನ್ನ ಮಗಾ. ದೊಡ್ಡ ಸಾಹೇಬ ಆಗ್ಯಾನ. ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಆತು ನೋಡಿ. ಊರಿಗಿ ಬರಲಿಕ್ಕೂ ಪುರುಸೊತ್ತಿಲ್ಲ ಅಂತ. ಅದಕ್ಕ ನಾನೇ ಹೊಂಟೀನಿ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಶೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಳ್ಳು ಹಚ್ಚಿದ ಕಡಬು ಮಾಡಿ ತಂದೀನಿ. ಅವನಿಗೆ ಬಾಳ ಇಷ್ಟ.’

ಸೋಮಶೇಖರ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕ. ‘ಎಷ್ಟು ದೂರದಿಂದ ಬರ್ತಿದ್ದೀರಿ ಅಜ್ಜಿ?’

‘ಎರಡು ಬಸ್ಸು ಬದಲಿಸಿ ಬಂದೀನಿ. ಕೈ ಹಿಡಿದು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗೋರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ರ ಕೊನೇ ಬಸ್ಸಿಗೆ ಹತ್ತಿದ್ರೆ ಮನೆ ಮುಟ್ಟತೀನಿ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ರು.’

ಅವಳ ಮುಂದಿನ ಸೀಟಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಕೋಟು, ಕಾಲಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಬೂಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್. ಅವನು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮುದುಕಿ ‘ಪ್ರಕಾಶ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಳಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಅವನ ಹೆಗಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಗಿದಂತೆ ಸೋಮಶೇಖರನಿಗೆ ಅನಿಸಿತು. ಹಾಗೆ ಅನಿಸಿದ್ದು ಭ್ರಮೆಯೋ ಏನೋ ಎಂದುಕೊಂಡು ಸುಮ್ಮನಾದ.

ಬಸ್ಸು ಊರೂರು ದಾಟುತ್ತಿತ್ತು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಜನ ಇಳಿದರು. ಮುದುಕಿ ಮಾತು ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು: ‘ಅವ ಸಣ್ಣಾಂವ ಇದ್ದಾಗ ಕಾಲಾಗ ಚಪ್ಪಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ನೋಡ್ರಿ. ಬಿಸಿಲಾಗ ಓಡೋದು ಕಂಡು ನಾ ನನ್ನ ಕೊರಳಿನ ತಾಳಿ ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಬಂಗಾರ ಎಲ್ಲ ಮಾರಿ ಅವನ ಓದಿಗಿ ಹಾಕಿದೆ. ಅವ ಹೇಳತಿದ್ದ, “ಅವ್ವಾ ನಾ ಸಾಹೇಬ ಆದಮ್ಯಾಲ ನಿನಗ ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರಿ ತಂದುಕೊಡತೀನಿ” ಅಂತ.’ ಅವಳು ನಕ್ಕಳು. ಆ ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ದೂರು ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಮುಂದಿನ ಸೀಟಿನ ಯುವಕ ತಲೆಯನ್ನು ಕಿಟಕಿಗೆ ಒರಗಿಸಿಕೊಂಡ. ಸೋಮಶೇಖರನಿಗೆ ಅವನ ಕತ್ತಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲಲ್ಲೂ ಒಂದು ಮಚ್ಚೆ ಕಂಡಿತು.

ಬಸ್ಸು ಕೊನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಿತು. ‘ಬಸ್ಸು ಇಲ್ಲಿಗೇ ಕೊನೇ, ಎಲ್ಲಾರೂ ಇಳೀರಿ’ ಎಂದು ಯಲ್ಲಪ್ಪ ಕೂಗಿದ. ಯುವಕ ಎದ್ದ. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಹಿಂದೆ ನೋಡಲು ತಿರುಗಿದಂತೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಬೇಗಬೇಗ ಬಾಗಿಲಿನ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದು ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾದ.

ಮುದುಕಿ ಗಂಟನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿದಳು. ಸೋಮಶೇಖರ ಅವಳಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಲು ಜೊತೆಯಾದ. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ನಡೆದ ಮೇಲೆ ಅವಳು ತಗ್ಗಿದ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಳು:

‘ಮಾಸ್ತರ, ಮುಂದ ಕುಂತಿದ್ದ ಹುಡುಗನ ಕತ್ತಿನ ಮ್ಯಾಲಿನ ಮಚ್ಚೆ ನೋಡಿದ್ಯಲ್ಲ? ಅದು ನಾ ಹೆತ್ತಾಗಿನಿಂದ ನೋಡಿದ ಮಚ್ಚೆ. ಕತ್ತಲಾಗೂ ನನಗ ಗೊತ್ತಾಗತೈತಿ.’

ಸೋಮಶೇಖರ ಏನೂ ಹೇಳಲಾಗದೆ ನಿಂತ.

‘ಅವ ಹೇಳಲಿ ಅಂತ ಬಸ್ಸಿನ್ಯಾಗ ಕಾಯ್ತಿದ್ದೆ. ಅವನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿ ಕೆಡಬಾರದು. ಈ ಹಳ್ಳೀ ಮುದುಕಿ ತನ್ನ ಅವ್ವ ಅಂತ ಬಸ್ಸಿನ್ಯಾಗಿನ ಜನಕ್ಕ ಗೊತ್ತಾದ್ರ ಅವನಿಗಿ ಅವಮಾನ ಆಗತೈತಿ. ಅಂವ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ಅಷ್ಟ ಸಾಕು. ಅವನ ಬೆನ್ನು ನೋಡೇನಿ, ಸಮಾಧಾನ ಆತು.’

ಮುಂದೆ ಬೀದಿ ದೀಪದ ಕೆಳಗೆ ಯುವಕ ನಿಂತಿದ್ದ. ತಾಯಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೂ ಕಾಣದವನಂತೆ ಮೊಬೈಲ್ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ. ಮುದುಕಿ ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವಂತೆ ತಾನು ಹಿಂದೆ ನಡೆಯತೊಡಗಿದಳು. ಮಗನ ಮರ್ಯಾದೆ ಕಾಪಾಡುವ ಅಂತರದಲ್ಲಿ, ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯ ಗಂಟನ್ನು ಎದೆಗೆ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು.

ಸೋಮಶೇಖರ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತ. ಆ ಅಂತರವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಯಾವ ಮಾಪನವೂ ಸಾಲದು ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಅನಿಸಿತು.