ಕೆರೆ ಬತ್ತಿದ ಊರಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಹುಟ್ಟೀತೇ?

ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಕೆರೆಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸಂಜೆಯಾದರೆ ಜನ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಂಗಸರು ಕೊಡ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳು ನೀರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಎಸೆದು ವರ್ತುಲಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಹಿರಿಯರು ಆಲದ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಊರಿನ ಸಂಗತಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಅದೇ ಕೆರೆ ಬಿರುಕುಬಿಟ್ಟ ಮಣ್ಣಿನ ಬಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಜೆಯ ಆ ಸಭೆಯೂ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ.

ನೀರು ಬತ್ತಿದಾಗ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೇವಲ ನೀರನ್ನಲ್ಲ. ಹೊಲಕ್ಕೆ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ರೈತ ಪಟ್ಟಣದ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರೆ, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಊರಿನ ಹಬ್ಬ, ಜಾತ್ರೆ, ಹಾಡು, ಕಥೆ ಎಲ್ಲವೂ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಜನ ಇಲ್ಲದ ಊರಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಅಂಗಡಿ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕುತ್ತದೆ, ಗುಡಿಯ ಗಂಟೆ ಸದ್ದಿಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಕೆರೆಯ ಸಾವು ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಿಧಾನ ಸಾವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಾಗೆಂದು ಇದಕ್ಕೆ ಮಳೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಣೆಯಾಗಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಕೆರೆಯ ಹೂಳೆತ್ತುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಕೆರೆಗೆ ನೀರು ತರುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿವೇಶನಗಳು ಎದ್ದಿವೆ. ಹಿಂದೆ ಊರಿನವರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಕೆರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ‘ಇದು ನಮ್ಮದು’ ಎಂಬ ಭಾವ ಹೋಗಿ ‘ಇದು ಸರ್ಕಾರದ್ದು’ ಎಂಬ ಭಾವ ಬಂದಾಗಲೇ ಕೆರೆ ಅನಾಥವಾಯಿತು.

ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವೂ ಊರಿನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಬೇಕು. ಕೆಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಶ್ರಮದಾನದ ಮೂಲಕ ಕೆರೆಯ ಹೂಳೆತ್ತಿ ಮತ್ತೆ ನೀರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಅಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಸಿಗಲಿ. ಶಾಲೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮೂರಿನ ಕೆರೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಪಾಠವಾಗಲಿ. ನೀರಿನ ಹಂಗು ಅರಿತವರಿಗೇ ನೀರಿನ ಮಹತ್ವ ಗೊತ್ತಾಗುವುದು.

ಕೆರೆ ತುಂಬಿದ ದಿನ ಊರು ಮತ್ತೆ ಹಾಡಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಇನ್ನೂ ಇವೆ. ಆ ಹಾಡು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೂ ಕೇಳಿಸಲಿ.